محمد بن عبد الله بن عمر

مقدمه 43

خلاصهء سيرت رسول الله ( ص )

اتفاق افتاده كه از آن ميان تنها سريّهء عبد اللّه بن جحش به نخله بوده كه از مدينه دور وبه مكة نزديكتر وصرفا براي تفحص أحوال قريش بوده است ، ونه براي مقصودى ديگر . « 1 » پس از اين وقايع به غزو بدر مىرسيم كه در رمضان سال دوم اتفاق افتاده است . تفصيل وتوصيف آن از كليه وقايعى كه در كتاب سيره آمده بيشتر وشامل يك نهم آن كتاب ودر حدود يك چهارم صفحات مربوط به قسمت مغازى است ؛ وهيچ نكته‌اى در آن فروگذار نشده ، از قبيل سلسلهء سند روايات وحكايات جنبي وموجبات بروز جنگ ميان مسلمانان وكفار قريش ومسير مسلمانان از مدينه به بدر وعدهء سوار وپياده وصف‌آرايى سپاه اسلام وپرچم‌هاى ايشان ورويارويى دو لشكر وجنگ تن به تن وپيكار دو سپاه با همديگر وشكست مكّيان وذكر نام يك يك مسلمانان وشهداى ايشان وشمارش كشته‌شدگان وأسيران قريش وتقسيم غنايم وذكر شأن نزول پاره‌اى از آيات سورهء انفال واشعارى كه دربارهء اين غزو ، سروده شده است . « 2 » پس از واقعهء بدر ، ابن هشام از قول ابن إسحاق چهار غزو ويك سريّه وواقعهء بنى قينقاع ومقتل كعب بن أشرف وقضيّهء محيّصه وحويّصه را ذكر كرده . « 3 » سپس به توصيف غزو أحد مىپردازد كه در شوال سال سوم اتفاق افتاده وشامل يكصد وپانزده صفحه « 4 » از كتاب وبيش از يك ششم كل صفحات مربوط به مغازى است . در اينجا نيز ، پس از ذكر رجال سند ابن إسحاق ، به توصيف مقدمات وأسباب وقوع اين غزو ومهيا شدن قريش ، براي خونخواهى كشته‌شدگان خود در بدر ، وآماده ساختن وحشى براي قتل حمزه ، عم پيغمبر أكرم صلعم ، وخروج لشكر كفار ، با تمام أدوات وآلات حرب به سوى مدينه از طرفي ، ورؤياي پيغمبر أكرم ، ورأى آن حضرت وأصحاب دربارهء اين غزو ، ونفاق عبد اللّه بن أبي وطرفدارانش در راه أحد ودستورهاى پيغمبر أكرم به تيراندازان لشكر در حفظ مواضع خويش ، وكيفيت صف‌آرايى دو سپاه از طرفي ديگر ، وآغاز جنگ تن به تن وگرم شدن مصاف ، وشهادت حمزه به دست وحشى وشهادت علمدار لشكر اسلام ، وپشت دادن كافران ورها كردن تيراندازان موضع خود را ، وبروز علايم شكست مسلمانان وكشته شدن گروهى از ايشان ، وزخم برداشتن رخسارهء پيغمبر أكرم ، واطمينان يافتن مسلمانان از بازنگشتن قريش به صحنهء پيكار ، وبه خاك سپردن شهدا در أحد ، ومراجعت رسول أكرم صلعم به مدينه ، ونوحه‌سرايى مردم بر حمزه وساير شهدا از قول ابن إسحاق ، مىپردازد .

--> ( 1 ) . همان كتاب ، ص 252 . ( 2 ) . همان كتاب ، ج 2 ، ص 257 - 374 وج 3 ، ص 1 - 45 . ( 3 ) . همان كتاب ، ج 3 ، ص 46 - 63 . ( 4 ) . همان كتاب ، ص 64 - 178 .